Στρέφε τα μάτια σου στον εαυτό σου κι απόφευγε να κρίνεις τις πράξεις των άλλων. Κρίνοντας κανείς τους άλλους κοπιάζει άδικα. Συχνά γελιέται.και εύκολα πέφτει στην αμαρτία. Κρίνοντας όμως τον εαυτό του πάντα ωφελείται.

Με τους πειρασμούς και τις δοκιμασίες φαίνεται η πρόοδος στην πνευματική ζωή και με αυτούς εξασφαλίζονται μεγαλύτερες αξιομισθίες και αποκαλύπτεται η αρετή. Δεν είναι διόλου δύσκολο να είναι κανείς ευσεβής και ζηλωτής, όσο όλα έρχονται ευνοϊκά. Όμως μεγάλη πρόοδο στην αρετή θα κάμουμε μόνον αν αντιμετωπίζουμε καρτερικά τις δυσκολίες. Μερικοί υπερνικούν μεγάλους πειρασμούς κι ωστόσο καταβάλλονται από μικρούς της καθημερινής ζωής. Αυτό γίνεται για να ταπεινώνονται βλέποντας πόσο ανίσχυροι είναι μπροστά σε ασήμαντα πράγματα και έτσι να μη υπερτιμούν τις δυνάμεις τους μπροστά στα μεγάλα.

Είναι αδύνατο για τον άνθρωπο όσο ζει ν΄απαλλαγεί τελείως από τους πειρασμούς, επειδή γεννήθηκε φέρνοντας μέσα του το σπέρμα της ροπής προς το κακό. Όταν η μια διαδικασία περνά, άλλη έρχεται. Ακατάπαυστα θα υποφέρουμε από κάτι, επειδή έχομε χάσει το αγαθό της αρχικής ευδαιμονίας. Πολλοί αγωνίζονται ν’ αποφύγουν ένα πειρασμό και όμως πέφτουν σε άλλο πολύ χειρότερο. Δεν αρκεί ν’ αποφεύγει κανείς τους πειρασμούς για να νικήσει. Η καρτερία και η αληθινή ταπείνωση μας κάνουν ισχυρότερους απ’ όλους τους εχθρούς μας.

Δεν πρέπει ν’απελπιζόμαστε όταν βρισκόμαστε σε πειρασμό, αλλά να προσευχόμαστε στο Θεό με περισσότερο ζήλο ζητώντας του να μας βοηθήσει στις δύσκολες στιγμές μας. Ο Θεός, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, δεν θα επιτρέψει να μας έλθουν πειρασμοί ανώτεροι από τις δυνάμεις μας και θα κάμει ο ίδιος ώστε να βρούμε τρόπο να μη μας καταβάλει ο πειρασμός για να μπορέσουμε να τον υποφέρουμε. Ταπεινώσου λοιπό κάτω από το ισχυρό χέρι του Θεού σε κάθε ταραχή και δοκιμασία, επειδή ο Θεός θα σώσει και θα υψώσει τους ταπεινούς στην καρδιά.

Εκείνος που αποφεύγει μονάχα τις εξωτερικές αφορμές του κακού και δεν το βγάζει από τη ρίζα του, θα ωφεληθεί ελάχιστα και οι πειρασμοί θα γυρίσουν γρήγορα και πιο βίαιοι απ’ όσο ήταν πριν. Σιγά – σιγά, με μεγάλη υπομονή και με τη βοήθεια του Θεού θα καταλάβεις καλύτερα το κακό, παρά με από τόσους τρόπους και πείσμα. Όταν βρίσκεσαι σε πειρασμό, ζήτα πάντα συμβουλές. Και μη φέρνεσαι με σκληρότητα σ’ εκείνον που υποφέρει, αλλά ενθάρρυνέ τον, όπως θα ήθελες να κάνουν για σένα. 

Μερικοί δοκιμάζουν οδυνηρούς πειρασμούς στην αρχή της πνευματικής ζωής των. Άλλοι στο τέλος. Κι άλλοι σ’ όλη τους τη ζωή. Άλλοι δοκιμάζονται πολύ λίγο, σύμφωνα με τη σοφή και δίκαιη απόφαση του Θεού που ξέρει την κατάσταση και σταθμίζει την αξιομισθία κάθε ανθρώπου και που διαθέτει τα πάντα για τη σωτηρία των εκλεκτών του.

 Όσο ενοχλητικοί και κουραστικοί αν είναι οι πειρασμοί, συχνά είναι ωφέλιμοι, επειδή μ’ αυτούς ο άνθρωπος ταπεινώνεται, καθαρίζεται και διδάσκεται. Όλοι οι Άγιοι πέρασαν από πολλές θλίψεις και πειρασμούς και βγήκαν κερδισμένοι. Εκείνους όμως που δεν μπόρεσαν ν’ αντισταθούν, τους αποδοκίμασε ο Θεός κι έτσι έχασαν το δρόμο της σωτηρίας..

Όσο ζούμε σ’ αυτό τον κόσμο δεν μπορούμε ν’ αποφύγουμε τις δοκιμασίες και τους πειρασμούς, καθώς το λέει και ο Ιώβ: «πειρατήριον εστίν ο βίος ανθρώπου επί της γης». Πρέπει λοιπόν ο καθένας να φυλάγεται από τους πειρασμούς που τον τριγυρνούν, να είναι πάντα άγρυπνος και να προσεύχεται για να μη πιαστεί στις παγίδες του διαβόλου που ποτέ δεν κοιμάται, αλλά «ως λέων ωρυόμενος περιπατεί ζητών τίνα καταπίη».δεν υπάρχει άνθρωπος τόσο τέλειος και τόσο άγιος που να μη βασανίζεται κάποτε από πειρασμούς και ούτε μπορούμε να γλιτώσουμε εντελώς απ’ αυτούς.

Ποιος είναι τόσο σοφός ώστε να τα γνωρίζει όλα; Μην εμπιστεύεσαι λοιπόν πολύ στη δική σου κρίση, αλλά με προθυμία ν’ ακούς τι λένε και οι άλλοι.         

Αν η γνώμη σου είναι καλή, αλλά προς χάρη του Θεού την παραβλέψεις για ν’ ακολουθήσεις άλλη, τούτο θα σε ωφελήσει πιο πολύ.

1. Αυτός που αδικεί είναι πιο δύστυχος από τον αδικημένο.        Δημόκριτος

Είναι δύσκολο ν’ απαρνηθεί κανείς τις συνήθειές του και ακόμη πιο δύσκολο ν’ αντιδράσει στη θέλησή του. Αν όμως δεν μπορείς ν’ αντιδράσεις σε πράγματα μικρά, πώς θ’ αντιδράσεις σε μεγαλύτερα; Εναντιώσου αμέσως από την αρχή στις κακές σου κλίσεις και κόψε χωρίς αναβολή τις κακές σου συνήθειες, μη τυχόν και μέρα με την ημέρα σου δημιουργήσουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Ω! αν ήξερες πόση γαλήνη θα ήταν δυνατό να χαρείς συ ο ίδιος και πόση ευχαρίστηση θα έκανες στους άλλους αν ζούσες όπως πρέπει να ζεις,  θα έδειχνες μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την πνευματική σου πρόοδο.

Είναι δύσκολο ν’ απαρνηθεί κανείς τις συνήθειές του και ακόμη πιο δύσκολο ν’ αντιδράσει στη θέλησή του. Αν όμως δεν μπορείς ν’ αντιδράσεις σε πράγματα μικρά, πώς θ’ αντιδράσεις σε μεγαλύτερα; Εναντιώσου αμέσως από την αρχή στις κακές σου κλίσεις και κόψε χωρίς αναβολή τις κακές σου συνήθειες, μη τυχόν και μέρα με την ημέρα σου δημιουργήσουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Ω! αν ήξερες πόση γαλήνη θα ήταν δυνατό να χαρείς συ ο ίδιος και πόση ευχαρίστηση θα έκανες στους άλλους αν ζούσες όπως πρέπει να ζεις,  θα έδειχνες μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την πνευματική σου πρόοδο.

Αν κάθε χρόνο καταφέρναμε να ξεριζώσουμε κι από μια αδυναμία μας, γρήγορα θα φτάναμε στην τελειότητα. Αλλά συχνά αισθανόμαστε το αντίθετο: πως ήμαστε καλύτεροι και αγνότεροι όταν αρχίσαμε να ζούμε κατά Χριστόν απ’ ότι είμαστε σήμερα, ύστερα από τόσων χρόνων πνευματική ζωή. Ο ζήλος και η αρετή μας θάπρεπε μέρα με την ημέρα ν’ αυξάνουν. Και όμως σήμερα θεωρείται μεγάλο πράγμα, αν κατορθώσει κανείς να δια τηρήσει έστω και λίγη από την πρώτη του δραστηριότητα. Αν είμαστε στην αρχή λίγο πιο αυστηροί απέναντι στον εαυτό μας, θα μπορούσαμε αργότερα να εκτελέσουμε το κάθε τι με ευχαρίστηση κι ευκολία.

Πώς κατάφεραν πολλοί Άγιοι να φτάσουν σε τόσο υψηλό βαθμό αρετής και πνευματικής συγκέντρωσης; Είναι γιατί το έκαμαν έργο τους να αποξενωθούν απ’ όλες τις εγκόσμιες επιθυμίες. Κι έτσι κατόρθωσαν να δοθούν στ Θεό με όλη τους την καρδιά κι ελευθερωμένοι από κάθε ανησυχία να προσέξουν τον εσωτερικό τους κόσμο. Εμείς όμως είμαστε δοσμένοι στα πάθη μας και πάντα ανήσυχοι κι ανυπόμονοι για τα εφήμερα πράγματα σπάνια νικούμε ολοκληρωτικά έστω και μια από τις αδυναμίες μας. Δεν καταβάλλουμε καμιά προσπάθεια για την καθημερινή πνευματική μας πρόοδο κι έτσι μένομε ψυχροί και αδιάφοροι.

Αν επιμέναμε με πίστη στον αγώνα, θα βλέπαμε τότε χωρίς άλλο τη βοήθεια του Θεού να μας ενισχύει από τον ουρανό. Επειδή ο Θεός είναι πάντα έτοιμος να βοηθήσει εκείνους που αντιστέκονται στους πειρασμούς κι ελπίζουν στη χάρη του. Είναι επίσης ο Θεός που μας δίνει ευκαιρίες να αγωνιστούμε για να βγούμε νικητές. Μ’ αν βασίσουμε την πρόοδο της χριστιανικής ζωής αποκλειστικά στην τήρηση των εξωτερικών τύπων, η ευσέβειά μας δεν θα κρατήσει πολύ καιρό. Ας φθάσει λοιπόν η αξίνη βαθιά στη ρίζα του κακού έτσι που καθαροί από κάθε πάθος να εξασφαλίσουμε την ψυχική ειρήνη.

Άκουσα πολλές φορές να λένε πως είναι ασφαλέστερο ν’ ακούει κανείς και να παίρνει συμβουλές παρά να δίνει. Μπορεί δυο ξεχωριστές γνώμες να είναι και οι δύο σωστές, αλλά το να μη θέλει κανείς να παραδεχτεί τη γνώμη του άλλου, άμα η λογική είτε η ανάγκη το καλεί, είναι απόδειξη υπερηφάνειας και πείσματος.

Αν νεκρώναμε τελείως το εγώ μας και μένανε ατάραχοι εσωτερικά, θα μπορούσαμε να χαρούμε τα θεία πράγματα και θ’ αποκτούσαμε πείρα της μελέτης των ουρανίων. Το κυριότερο και μάλιστα το μοναδικό εμπόδιο στην πρόοδό μας είναι ότι δεν είμαστε λυτρωμένοι από τα πάθη μας και τις επιθυμίες μας, και δεν προσπαθούμε ν’ ακολουθούμε το δρόμο της τελειότητας που άνοιξαν οι Άγιοι. Έτσι αντικρύζοντας και την παραμικρή ακόμη δυσκολία, αμέσως χάνομε το ηθικό μας και καταφεύγομε στην ανθρώπινη παρηγοριά.

Είναι αλήθεια πως στον καθένα αρέσει ν’ ακολουθεί τη γνώμη του και προτιμά εκείνους που σκέπτονται όπως αυτός. Και όμως, αν ο Θεός είναι μαζί μας, οφείλομε, όταν το καλεί η ανάγκη, να παραβλέπουμε τη δική μας γνώμη για χάρη της ειρήνης.

Ποιος είναι τόσο σοφός ώστε να τα γνωρίζει όλα; Μην εμπιστεύεσαι λοιπόν πολύ στη δική σου κρίση, αλλά με προθυμία ν’ ακούς τι λένε και οι άλλοι.         

Αν η γνώμη σου είναι καλή, αλλά προς χάρη του Θεού την παραβλέψεις για ν’ ακολουθήσεις άλλη, τούτο θα σε ωφελήσει πιο πολύ.

.. Συναναστρέφου ταπεινούς, απλούς ευσεβείς και ενάρετους ανθρώπους και μίλα μαζί τους για ωφέλιμα πράγματα. Απόφευγε τη οικειότητα με κάθε γυναίκα και πρότρεπε τις ενάρετες να αφοσιώνονται στο Θεό. Έχε στενή φιλία μονάχα με το Θεό και τους Αγγέλους του κι απόφευγε τις πολλές γνωριμίες.

2. Πρέπει να αισθανόμαστε αγάπη για όλους. Η οικειότητα όμως με όλους δεν είναι ωφέλιμη. Πολλές φορές εκτιμούμε πρόσωπα για την καλή τους φήμη, ωστόσο άμα σχετιστούμε μαζί τους χάνουμε την καλή ιδέα που είχαμε γι’ αυτά. Συχνά πάλι νομίζαμε πως θα γίνουμε αρεστοί στους άλλους, αν συσχετιστούμε στενά μαζί τους και γίνουμε φίλοι τους. Κι όμως συμβαίνει το αντίθετα η γνωριμία μας τους γίνεται δυσάρεστη, όσο βλέπουν να ξεσκεπάζονται ένα προς ένα τα ελαττώματά μας.

Μη θεωρείς τον εαυτό σου καλύτερο από τους άλλους, μήπως παρουσιασθείς χειρότερος μπροστά στα μάτια του Θεού που ξέρει τι κλείνει μέσα του κάθε άνθρωπος μην υπερηφανεύεσαι για τα καλά σου έργα, γιατί η κρίση του Θεού διαφέρει από τη κρίση των ανθρώπων και ότι αρέσει στους ανθρώπους δεν είναι πάντα αρεστό στο Θεό. Αν έχεις κάποιο χάρισμα, μη ξεχνάς πως υπάρχουν άλλοι που έχουν περισσότερα χαρίσματα από σένα. Έτσι θα διατηρείς την ταπεινοφροσύνη σου.

Δεν έχεις να χάσεις το παραμικρό βάζοντας τον εαυτό σου κάτω απ’όλους. Θα χάσεις όμως πολλά, αν τον βάλεις έστω και πάνω από ένα.

H αγάπη δεν λέει ποτέ: Τι πρέπει να κάνω; αλλά: Τι μπορώ να κάνω;
 

Να θυμάσαι την ευεργεσία που σου έγινε και όχι αυτήν που έκανες.
 

Δεν είναι φτωχός εκείνος που έχει λίγα, αλλά εκείνος που επιθυμεί πολλά.
 

Νά ζητᾶς τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ καί Αὐτός θά φωτίσει τό σκοτάδι τῆς καρδιᾶς σου καί θά κάνει ν’ ἀνθίσει μέσα σου ἕνας πνευματικός παράδεισος. Πρῶτα ὅμως πρέπει νά κόψεις κάθε ἁμαρτωλό πρᾶγμα πού σέ συνδέει μέ τόν κόσμο καί μετά νά στραφεῖς στόν ἐσωτερικό σου κόσμο, γιά νά ξεριζώσεις ὅ,τι σάπιο ὑπάρχει. (ἀββᾶ Ἰσαάκ)

Η ζωή είναι όμορφη και αξίζει να τη ζεί κανείς, αν η ψυχή του είναι ελεύθερη. Ελεύθερη από κάθε πάθος, που γίνεται αλυσίδα βαριά και πνίγει τα αισθήματα της ψυχής. Να θυμάστε, σας παρακαλώ, αυτά τα απλά μου λόγια. Να τα θυμάστε και να αγωνίζεστε. Να τα θυμάστε και να κάνετε υπομονή.